بشارت باد رسیدن ماه رجب

رجب، ماه آراستن دل به زیبایی ها

رجب، ماهی است که در آنْ بندگان و مؤمنان و ره‏پویان، خود را برای شرکت در مهمانی بزرگ خداوند آماده می‏کنند. ماهِ زدودن غبار تیرگی از روح و جان، ماهِ تمرین حضور و توجه بیشتر به معنویات، و ماه بندگی و فرمانبری و در نهایتْ سرآغاز اُنس و الفتی جانانه با پروردگار هستی‏بخش است. 

اى کسی كه مالك حاجات سائلین و درخواست کنندگانی

و یَعْلَمُ ضَمیرَ الصّامِتینَ

ای کسی که اسرار خاموش آنها را در ضمیرشان می دانی

لِكُلِّ مَسْئَلَةٍ مِنْكَ سَمْعٌ حاضِرٌ وَ جَوابٌ عَتیدٌ

براى هر خواسته اى از جانب تو گوشى شنوا و پاسخى آماده است

اَللّهُمَّ وَ مَواعیدُكَ الصّادِقَةُ و اَیادیكَ الفاضِلَةُ و رَحْمَتُكَ الواسِعَةُ

 خدایا وعده هایت همه راست است و نعمتهایت بسیار

فَاَسْئَلُكَ اَنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وسیعت

از تو درخواست می کنم كه درود فرستى بر محمد و آل محمد

و اَنْ تَقْضِىَ حَوائِجى لِلدُّنْیا وَالاْخِرَةِ 

و حوائج مرا در دنیا و آخرت برآوری

اِنَّكَ عَلى كُلِّ شَىْءٍ قَدیرٌ

كه براستى تو بر هر چیز توانایى (دعای ماه رجب)

آنان که در وادی مراقبه و شهود در محضر خدای متعال گام برمی دارند چه خوب قدر چنین ایامی را می دانند و بسیار سخت تر و هوشیارتر و جدی تر از دنیاطلبان، به دنبال آن هستند .

ماه رجب ماه آرایش و پیرایش است. ماه آراستن دل به زینت های الهی و پیراستن دل از ناپاکی های انسانی و آنگاه دیدن نادیدنی ها و شنیدن ناشنیدنی ها.

سلام بر ماه رجب

سلام بر ماه رجب، ماه پیوند بندگان با معبود مهربان، ماه بارش باران مهر و محبت الهی، ماه رسیدن به سر منزل مقصود، و ماه اُنس شب زنده‏دارانِ همیشه بیدار با محبوب و معبود بی‏همتا.

سلام بر هلال رجب که آمدنش مژده پایان اندوه است و بدر آنْ یادآور تولد ماه تمام، امامِ هُمام و حیدر کرّار و پایانشْ نوید رهایی بشر از جهل و نادانی، شکوفایی اخلاق انسانی، بعثت آن بزرگْ مردِ تاریخ برای همیشه زمان.

سلام بر بهار مناجات و بندگی. سلام بر نجوای شبانه اهالی رجب. سلام بر شب‏های رجب که پذیرای زاهدان است و سلام بر روزهایش که میزبان عاشقان وصال الهی است و سلام بر لحظه لحظه رجب که شاهد ذکرِ ذاکران است.

اهالی رجب

اهالی رجب، مردان و زنان با ایمانی‏اند که آرزویی جز وصال یار ندارند و اشتیاقی غیر از دیدارْ در آن‏ها نیست. ذکرشان اللّه‏، کارشان لِلّه و هدفشان کسب خشنودی پروردگار است. «رجبیّون» قصدی جز رضوان الهی ندارند. بهشتِ آنان توجه محبوب است و دوزخشانْ حرمان یاد او. آن‏گاه که یارشان به اشک شوقی آن‏ها را می‏نوازد، برایشان از آن‏چه در دنیاست بهتر و خوش‏گوارتر است. هر کس توشه‏ای از سفره رجب برمی‏دارد و در خانه تکانی آن، همه می‏کوشند تا غباری بر گرد جان باقی نگذارند.

عقده دل وانما، ماه رجب می‏رسد

هلهله کن عاکفا، ماه طرب می‏رسد

رجب، تمرین تزکیه

ماه رجب، ماه آمادگی برای حضور در مهمانی خداوند است و برنامه‏های پیشنهادی اسلام در این ماه، همه از نوعی تمرین و یافتن آمادگی حکایت دارند. تأکید بزرگان دینی بر گرفتن روزه در این ماه و ذکر پاداش‏های بسیار برای روزه‏داری در ماه رجب، برای تشویق مسلمانان برای کسب آمادگیِ بار یافتن به ضیافت الهی، مؤید این مطلب است.

مناسبت‏های رجب

ماه رجب، از ماه‏های بزرگی است که طلوع سه امام معصوم، امام علی، امام محمد باقر و امام جواد(علیهم‏السلام) را در آن شاهدیم و شروع بزرگ ترین جنبش تاریخ بشری، یعنی برانگیخته شدن پیام آور مهر و محبت، محمد مصطفی صلی‏الله‏علیه‏و‏آله برای هدایت و سعادت انسان‏ها، در آن اتفاق افتاده است. یاد و نام پیشوایان شهید این ماه، حضرت امام موسی کاظم و امام هادی علیهما‏السلام و نیز پیام‏آور کربلا، زینب کبری علیهاالسلام گرمی‏بخش دل‏های مؤمنان است و نیمه رجب هم، پذیرای معتکفان کوی دوست خواهد بود و شاهدِ خلوتِ مشتاقان.

افضل ترین اوقات در ماه رجب

گرچه تمام ماه رجب، نزد خداوند و اولیاء گرامیش عزیز و ارجمند است لیكن برخى از اوقات آن، فضیلت ویژه اى دارد; مثلا اوّلین شب جمعه ماه رجب، داراى امتیازى بزرگ است. پیامبر اسلام(صلى الله علیه وآله) مى فرماید: از اولین شب جمعه ماه رجب غافل نشوید; فرشتگان آن را «لیلة الرغائب» مى نامند. چرا كه وقتى یك سوم از شب گذشت، هیچ فرشته اى نیست مگر اینكه در كنار كعبه مشرفه آید; آنگاه خداوند نظر مرحمت به آنان كند و فرماید: فرشتگانم! هرچه خواهید از من بخواهید. فرشتگان گویند: بارالها حاجت و خواسته ما آن است كه روزه داران ماه رجب را بیامرزى; خداوند متعال فرماید: آمرزیدم.( فضائل الأشهر: 31)

رجب، عید اولیاء الهى، بهار راز و نیاز و عبادت، موسم خضوع و خشوع به درگاه الهى، موعد حضور و خواستن، و زمان قرار صالحان با معشوقشان حق تعالى است. پیامبر گرامى و جانشینان به حق حضرتش سه ماه رجب، شعبان و رمضان را فراوان پاس مى داشتند و این سه ماه را به روزه مى گذراندند.

اکنون که این باران رحمت حق جاری است باید فکری کرد، باید گام برداشت و خود را در معرض این قطرات زلال قرار داد و از نسیم حیات بخش این روزها و ایام بهره برد .

اعمال مخصوص شب اوّل ماه مبارك رجب

اکنون که این باران رحمت حق جاری است باید فکری کرد، باید گامی برداشت و خود را در معرض این قطرات زلال قرار داد و از نسیم حیات بخش این روزها و ایام بهره برد.

از پیامبر(صلی الله علیه و آله) روایت شده كه فرمودند: رجب، ماه بزرگ خداست و ماهى در حرمت و فضیلت به آن نمی‌رسد.

در كتاب «مفاتیح الجنان» آمده است: شب اول ماه رجب، شب شریفى است و در آن چند عمل سفارش شده است.

اوّل : آنكه چون مؤمنی هلال ماه رجب را دید، بگوید:

اَللّهُمَّ اَهِلَّهُ عَلَیْنا بِالاْمْنِ وَالاْیمانِ وَالسَّلامَةِ وَالاِْسْلامِ رَبّى وَرَبُّكَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ.

خدایا این ماه را بر ما نو كن به امنیت و ایمان و سلامت و دین اسلام پروردگار من و پروردگار تو (اى ماه ) خداى عزوجل است.

و نیز از حضرت محمد(صلی الله علیه و آله) نقل شده است كه چون هلال رجب را مى‌دید مى‌فرمود:

اَللّهُمَّ بارِكْ لَنا فى رَجَبٍ وَشَعْبانَ وَبَلِّغْنا شَهْرَ رَمَضانَ وَاَعِنّا عَلَى الصِّیامِ وَالْقِیامِ وَحِفْظِ اللِّسانِ وَغَضِّ الْبَصَرِ وَلا تَجْعَلْ حَظَّنا مِنْهُ الْجُوعَ وَالْعَطَشَ؛ خدایا بركت ده بر ما در ماه رجب و شعبان و ما را به ماه رمضان برسان و كمكمان ده براى گرفتن روزه و شب زنده دارى و نگهدارى زبان و پوشیدن چشم و بهره ما را از آن ماه تنها گرسنگى و تشنگى قرار مده.

دوّم : آنكه غسل كند. چنانكه بعضى از علماء فرموده‌اند ازحضرت رسول(ص) روایت شده است كه هر كه ماه رجب را درك كند و در اوّل و وسط و آخر آن غسل كند، مانند روزیكه از مادر متولّد شده، گناهان او پاك می‌شود.

سوّمین عمل : زیارت حضرت امام حسین علیه‌السلام است.

چهارمین عمل : این است كه بعد از نماز مغرب بیست ركعت نماز بخواند بحمد و توحید و بعد از هر دو ركعت سلام دهد تا خود و اهل و مال و اولادش محفوظ بماند و از عذاب قبر در پناه باشد و از صراط بی‌حساب بگذرد.

پنجم : آنكه بعد از نماز عشاء دو ركعت نماز به جای آورد. در ركعت اوّل حَمْد واَلَمْ نَشْرَحْ را یك مرتبه و توحید را سه مرتبه و در ركعت دویّم حَمد و اَلَمْ نَشْرَحْ و توحید و مُعَوَّذَتَیْن را بخواند و چون سلام نماز داد سى مرتبه لا اِلهَ اِلاّ اللّهُ بگوید و سى مرتبه صَلَوات بفرستد تا حقّ تعالى گناهان او را بیامرزد.

ششم: آنكه سى ركعت نماز بخواند؛ در هر ركعت حمد و قُلْ یا اَیُّها الْكافِرُونَ یك مرتبه و توحید سه مرتبه.

هفتم: نقل شده است كه حضرت امیرالمؤمنین(ع) خوش مى‌داشت كه چهار شب سال را اِحیا بدارد: شب اوّل رجب و شب نیمه شعبان، شب عید فطر و شب عید قربان.

همچنین از حضرت امام محمَّد جواد علیه السلام روایت شده است كه فرمود: مستحَبّ است كه هر آدمى این دعا را در شب اوّل رجب بعد از عشاء بخواند:

اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِاَنَّكَ مَلِكٌ وَاَنَّكَ عَلى كُلِّشَىْءٍ مُقْتَدِرٌ وَاَنَّكَ ما تَشاَّءُ مِنْ امْرٍ یَكُونُ اَللّهُمَّ اِنّى اَتَوَجَّهُ اِلَیْكَ بِنَبِیِّكَ مُحَمَّدٍ نَبِىِّ الرَّحْمَةِ صَلَّى اللّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ یا مُحَمَّدُ یا رَسُولَ اللّهِ اِنّى اَتَوَجَّهُ بِكَ اِلَى اللّهِ رَبِّكَ وَرَبِّى لِیُنْجِحَ بِكَ طَلِبَتى اَللّهُمَّ بِنَبِیِّكَ مُحَمَّدٍ وَالاْئِمَّةِ مِنْ اَهْلِ بَیْتِهِ صَلَّى اللّهُ عَلَیْهِ وَعَلَیْهِمْ اَنْجِحْ طَلِبَتى.

خدایا از تو خواهم بواسطه آنكه تو فرمانروایى و تو بر هر چیز توانایى و تو هر كارى را بخواهى مى شود خدایا من بسویت رو كنم بوسیله پیامبرت محمد پیامبر رحمت درود تو بر او و آلش، اى محمد اى رسول خدا براستى من به تو رو آورده ام براى رفتن به درگاه خدا پروردگار من و تو تا بلكه بوسیله تو حاجت روا گردم خدایا به حق پیامبرت محمد و به حق پیشوایان از خاندانش صلى الله علیه و علیهم كه حاجتم را روا كن.

اعمال روز اول ماه رجب

اول ماه رجب مصادف است با ولادت امام محمد باقر علیه السلام می باشد . در ابتدا به این امام عزیز درود فرستاده و با انجام اعمال روز اول ماه رجب ، این روز را خجسته می داریم  .

1- روزه گرفتن

روایت شده که حضرت نوح ( علی نبینا و آله و علیه السلام) در این روز به کشتی سوار شد و به کسانی که با او بودند امر فرمود روزه بگیرند.

2- غسل

3- زیارت امام حسین (علیه السلام)

4- نماز سلمان(پنج نماز دو رکعتی که در هر رکعت یک حمد و سه بار سوره توحید و سه بار سوره کافرون و بعد از هر سلام دستها رو بلند کرده و بگوید : لا اله الا الله وحدَه لاشریک له له الملک و له الحمد ، یُحیی و یُمیتُ و هو حیّ لا یَموتُ بِیدهِ الخیرُ و هو علی کلِشیءٍ قدیرٌ  و بعد بگید اللهم لا مانعَ لما اعطیتَ و لا معطیَ لما مَنَعتَ و لا ینفعُ ذا الجَدِّ مِنکَ الجَدُّ .)

منابع :

خبر گزاری فارس

خبرگزاری مهر

سایت حوزه

سایت اندیشه قم

سایت آیت الله مکارم شیرازی

مفاتیح الجنان

وظیفه حاکم مسلمین وظیفه دیگری است، خداوند بر پیشوایان عادل واجب کرده که ضعیف‏ترین طبقات ملت خود را در مقیاس زندگی شخصی خود قرار دهند و آن طوری زندگی کنند که تهی‏دست‏ترین مردم زندگی می‏کنند، تا سختی فقر و ناگواری به آن طبقه اثر نکند، بنابراین من وظیفه‏ای دارم و تو وظیفه‏ای.!

عاصم بن زیاد از اصحاب و یاران امیرالمؤمنین علیه‏السلام بوده است.[1]مامقانی می‏گوید: عاصم مردی زاهد، پرهیزکار و مطیع امیر مؤمنان علی علیه‏السلام بود.

همو در ادامه از کلینی نقل می‏کند:

وی در برهه‏ای از زمان از مردم دوری گزید و لباس عزلت بر تن کرد و همواره مشغول عبادت بود که با اعتراض امیرالمؤمنین مواجه شد.[2]

سید رضی در نهج البلاغه در یکی از خطبه‏ها نقل می‏کند:

امیرالمؤمنین علیه‏السلام بعد از جنگ جمل وارد بصره شد و در ایامی که در آن جا به سر می‏برد، روزی به عیادت یکی از یارانش به نام «علاء بن زیاد»[3]  رفت. این مرد خانه مجلل و وسیعی داشت، حضرت به محض این که خانه مجلل او را دید، به او فرمود:

«این خانه با این عظمت به چه کار تو در دنیا می‏خورد، در صورتی که به خانه وسیعی در آخرت محتاج‏تری، ولی می‏توانی همین خانه وسیع دنیا را وسیله‏ای برای رسیدن به خانه وسیع آخرت قرار دهی، به این که در این خانه از مهمان پذیرایی کنی، صله رحم نمایی، حقوق مسلمانان را در این خانه رعایت نمایی، و از انحصار و مطامع شخصی و استفاده خودی خارج نمایی».

علاء (ربیع) عرض کرد:

یا امیرالمؤمنین، من از برادرم عاصم نزد شما شکایت دارم. حضرت فرمود: چه شکایتی داری؟

عرض کرد: او تارک دنیا شده، جامه کهنه پوشیده و گوشه‏گیر و منزوی گشته، همه چیز و همه کس را رها کرده است.

حضرت دستور داد، فوراً او را حاضر کنند.

عاصم، وقتی آمد، امیرالمؤمنین علیه‏السلام به او فرمود:

یا عُدیَّ نَفسِه، لقد استهامَ بک الخبیث، أما رَحمتَ أهلَک و وَلَدک، أتری اللَّهَ أحلَّ لک الطیّبات، و هو یَکره أن تأخُذها، أنت أهوَنُ علی اللَّه من ذلک؛

ای دشمن جان خود، شیطان عقل تو را ربوده است، چرا به زن و فرزند خویش رحم نکردی؟ آیا تو خیال می‏کنی خدایی که نعمت‏های پاکیزه دنیا را برای تو حلال و روا ساخته ناراضی می‏شود از این که تو از آنها بهره ببری؟ تو در نزد خدا کوچک‏تر از این هستی، چنین گمان بکنی.

عاصم عرض کرد:

یا امیرالمؤمنین، هذا أنت فی خشونة مَلبَسک و جُشوبةِ مَأکلک؛

ای امیرالمؤمنین، تو خودت هم که مثل من هستی، تو هم که به خود سختی می‏دهی و در زندگی به خود سخت می‏گیری، تو هم که جامه نرم نمی‏پوشی و غذای لذیذ نمی‏خوری، پس من همان کاری می‏کنم که شما می‏کنید و از همان روشی استفاده می‏کنم که شما استفاده می‏کنید.

 امام علیه‏السلام او را ملامت کرد و فرمود:

ویحک إنّی لستُ کأنتَ، ان اللَّه تعالی فَرَض علی أئمة الحق أن یُقدِّروا أنفسَهُم بِضَعفَة الناس، کیلا یَتَبَیَّغَ بالفقیر فَقْرُه؛

تو اشتباه می‏کنی، من با تو فرق دارم، من سمتی دارم که تو نداری، من در لباس پیشوایی و حکومت اسلامی هستم، وظیفه حاکم مسلمین وظیفه دیگری است، خداوند بر پیشوایان عادل واجب کرده که ضعیف‏ترین طبقات ملت خود را در مقیاس زندگی شخصی خود قرار دهند و آن طوری زندگی کنند که تهی‏دست‏ترین مردم زندگی می‏کنند، تا سختی فقر و ناگواری به آن طبقه اثر نکند، بنابراین من وظیفه‏ای دارم و تو وظیفه‏ای.[4]

هنوز امیرالمؤمنین علیه‏السلام از آن مجلس بیرون نرفته بود که عاصم عبا و لباس کهنه را از تن بیرون آورد و دنبال کار و کسب رفت.[5]

پی‏نوشت‏ها:

[1] معجم رجال الحدیث، ج 9، ص 184.

[2] تنقیح المقال، ج 2، ص 113.

[3] ابن ابی الحدید در ج 13، ص 37 او را «ربیع بن زیاد حارثی» معرفی می‏کند، و می‏نویسد: «علاء بن زیاد» که سید رضی در نهج البلاغه آورده را نمی‏شناسم و شاید او کس دیگری می‏باشد که سید رضی او را شناخته است.

[4] نهج البلاغه، خطبه 202؛ .

[5] ر. ک: شرح ابن ابی الحدید، ج 11، ص 35.

منبع: کتاب اصحاب امام علی علیه­السلام به قلم: سید اصغر ناظم‏ زاده قمی